... 14-01-2014
 
 

: 28-03-2017

Με σεμντητα και υπερηφνεια,  σταμαι ενπιον των αγωνιστν συγχωριανν μου,  που θεσαν την ζω τους στην διθεση της πατρδας για την νωση του νησιο μας με την Μητρα Ελλδα.

58 χρνια μετ τον τερματισμ του Αγνα, και εν πολλο απ αυτος συνχισαν να μχουνται για την Λευτερι μας και στους επ εσχτων αγνες του θνους,  η Πατρδα, για πρτη φορ απονμει σε αυτος τιμν και δξαν.

Νιθω πως λοι σοι εμαστε σμερα εδ,  γονατζομε μπροστ στο μεγαλεο του Αγνα της ΕΟΚΑ,  ως σεμνο και ευσεβες προσκυνητς μσα σε μια μισοσκτεινη εκκλησι, με θρησκευτικ δος και με  εθνικ ανταση, και κατνυξη, μες την μοσκοβολι απ αγιομαμτικο μελισσοκρι…

Μια επικ τριλογα περιγρφει τον Αγνα των Αγιομαμιτν για την ΕΝΩΣΗ.  Το πρτο  μρος εναι το «Λκνο της Λευτερις» του Χαμπ Χαραλαμπδη. Μια εμπεριστατωμνη μελτη που περιγρφει την ηρωικ  προσφορ του Αγου Μμαντος  στον Απελευθερωτικ Αγνα της ΕΟΚΑ.

Με γλσσα λιτ αλλ και εμπλεμη, μεταφρει στον μελετητ, την συμμετοχ και την δρση των κατοκων του χωριο στην εξγερση κατ των αποικιοκρατν, περιγρφει την κατοχ, το κλμα της αγγλοκρατας, τις ελπδες των σκλβων, τα νειρα και τις ενατενσεις τους. Κι ακμη την μεγλη κρηξη, που η λμψη της τφλωσε την ανθρωπτητα.

Το δετερο μρος εναι το σγγραμμα του Μακαριστο Οικονμου Παπ Ανδρα Ορφανο με ττλο "γιος Μμας Λεμεσο, Ιστορα, παραδσεις και προσφορ στον εθνικοαπελευθερωτικ αγνα της ΕΟΚΑ" .

Το τρτο μρος, ακμη  δεν εκδθηκε. Γνωρζω τι ετοιμζεται και περιλαμβνει, εκτς απ το ημερολγιο  του Αβρμη,  του Αβδλλα της ΕΟΚΑ, και λλα συγκλονιστικ γγραφα και ντοκουμντα που χουν διασωθε.  Μαζ με την καταγραφ των διαχρονικν αγνων της κοιντητας, για την νωση με την Μητρα Ελλδα.

Το ημερολγιο του Αβδλλα, διασθηκε απ τον λγιο Αγιομαμτη, Νικλα Χατζηκωστ και δημοσιεθηκε στην εφημερδα ΣΗΜΕΡΙΝΗ.

Αμετθετος στχος των εξεγερμνων Αγιομαμιτν και κατ’ επκτασιν λου του Ελληνισμο, ταν η ΕΝΩΣΗ με την Ελλδα. Το ατημα κατεγρφη δημοκρατικ μσα στους τμους του Ενωτικο Δημοψηφσματος της 15ης Ιανουαρου του 1950, και το συντριπτικ ποσοστ εκενων που ψφισαν υπρ της νωσης, καταρρπτει κθε ισχυρισμ τι η εφαρμογ της Αυτοδιθεσης του Κυπριακο λαο, θα οδηγοσε σε οιανδποτε λλην, πλην της Ενσεως, λση.

Το ατημα της νωσης, ταν ξεκθαρα  αντιιμπεριαλιστικ, προοδευτικ και παλλακ, εξ ου και καταπολεμθηκε γρια απ λες τις  ιμπεριαλιστικς δυνμεις της εποχς και απ τα προτεκτορτα τους.

Ο στχος της Ενσεως, σο και αν ευτελσθηκε,  λεηλατθηκε και καθυβρστηκε απ εκενους που δεν σεβστηκαν ποτ την εκπεφρασμνη με δημοκρατικ  δημοψηφσματα θληση των λαν, απ    τους εχθρος της Δημοκρατας και τους  ριψσπιδες, απ τους συνεργτες και τα ργανα των ιμπεριαλιστν και των αποικιοκρατν, παραμνει ο μοναδικς και σβεστος φρος που καταυγζει την ζω λων μας, την ζω των πατριωτν που τιμομε σμερα.

Βεβαως λα τοτα, απαγορεεται να λγονται, οι τρχουσες πολιτικς συγκυρες και οι σγχρονες αγκυλσεις δεν επιτρπουν να εκφρουμε βλσφημες λξεις. Μιας και καταβλλεται υπερπροσπθεια να δαιμονοποιηθε η ΕΝΩΣΗ και να χρεωθον οι Ελληνοκπριοι με ευθνες για την σημεριν αθλιτητα της κατοχς. Ευθνες που βαρνουν  αποκλειστικ την Τουρκα και την Βρετανα.

Ωστσο,  η λθη εναι  ασμβατη  με την αξιοπρεπ ζω   και η παραποηση των ιστορικν και καταγεγραμμνων γεγοντων γκλημα σε βρος της ανθρπινης ζως.

Κι εμες θλουμε να ζσουμε, να ζσουμε  αξιοπρεπς, και γι αυτ θα ποτζουμε τις ρζες της Φυλς μας, τις ρζες της Ελληνικτητας μας, με τα νματα και τις σπονδς που καταθτουν νθρωποι σαν εσς τιμημνοι αγωνιστς της ΕΟΚΑ.

λλωστε, λλο εναι να υπερασπζεται σμερα, ο κθε πατριτης, την Κυπριακ Δημοκρατα και λλο να παραποιε την ιστορικ αλθεια.  Να παραποιε να παραγρφει αδιψευστες πηγς, να αποσιωπ κραυγαλα στοιχεα που με περισσ φλυαρα κραυγζουν  οι τορκοι ηγτες και που  αποκαλπτουν  πρα για πρα τα σχδια της Τουρκας  για την επανκτηση της Κπρου. Με μοναδικ στχο να δικαιολογσει την ανεπρκεια και την ευτλεια της συμπεριφορς του, αποποιομενος την  καταγεγραμμνη ιστορα.

Την Κυπριακ Δημοκρατα, την υπερασπιζμαστε με τον πιο αποτελεσματικ τρπο, διδσκοντας τους νους πολιτικ αγωγ και χι παραποιντας την Ιστορα.

Αυτ που συμβανει σμερα στο χωρι μας, εναι μθημα υψστης πολιτικς αγωγς, γιατ οι απτριδες και ανθλληνες  χι μνο κατακαουν τα σπαρτ της εθνικς μνμης αλλ και την γη και το χμα, για να μην ξαν-καρπσουν ποτ. Οι «γνωστικο και νοσιμοι» επιχειρον  να καταστρψουν  το ηθικ και ιδεολογικ  κεφλαιο που μας κατλειπε η γενι που με το αμα της, δημιοργησε και δισωσε το κρτος.  Γι αυτ, χομε χρος να υπερασπιστομε την ζω μας, την τιμ και την περηφνια των προγνων μας, τον Αγνα λων εσς, τιμημνοι Αγωνιστς της ΕΟΚΑ.

Η τιμ που απονμουμε ταπειν σμερα στους Αγωνιστς του Αγου Μμαντος, συνιστ σπονδ στον Ιερ Αγνα των Κυπρων, στον μετρο ηρωισμ, στην απραντη φιλοπατρα, στον ασγαστο πθο για την λευτερι των αθων Αγιομαμιτν.

λα σα με κπο και θυσες κατεγρφησαν, συνιστον μια ραψωδα απ το πος που σκαλσαμε επνω στο πρωτογενς χραντο σμα της Ελληνικς Ιστορας, με τραχτητα, αμα και πνο.

Οι  Αγιομαμτες, υπρξαν  σε λη την ιστορα του χωριο, στρατιτες. Το χωρι ιδρθηκε απ τους Βυζαντινος Ακρτες και Απελτες και η παρδοση που μεταφρεται απ γενι σε γενι με τα υπγεια ρεματα μιας ασλληπτης καταγραφς στον γενετικ κδικα των χωρικν, μς κνει υπερφανους   κληρονμους της Βυζαντινς Πορφρας.

νας συνεχς αγνας επιβωσης του Ελληνισμο μσα στα δσεκτα χρνια της τουρκικς σκλαβις εναι η ιστορα του Αγου  Μμαντος.

νας αγνας επιβωσης απ την δουλεα, την φτχια, την αμορφωσι που επβαλλε ο κατακτητς.

Με την μετβαση στην Αγγλοκρατα, οι Αγιομαμτες παρνουν μια βαθι ανσα και ιδρουν το 1898, με πρωτοβουλα ενς σπινθηροβλου πνεματος της εποχς εκενης, του εικοσχρονου πρωτοδιριστου δασκλου Μικλη Φραγγοφνου, το αρχαιτερο απ τα υφιστμενα σμερα εν Κπρω Σωματεα, το Αναγνωστριον Παλιγγενεσα απ το οποο προλθαν  εξχουσες πνευματικς φυσιογνωμες, και η μεγλη παρδοση προς τα γρμματα που χαρακτηρζει τους Αγιομαμτες.

 Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΜΑΣ εναι να  χωρι δασκλων, ιερων,  φιλολγων.

Την 25ην Μαρτου του 1921, εκατν  χρνια μετ την Ελληνικ Επανσταση, η «ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ» σε ψφισμα της τονζει:

«Κηρττομεν ενπιον Θεο και ανθρπων τι η θλησις ημν εναι  μα, μνη και αναλλοωτος, να ενωθμεν μετ της Μητρς Ημν Ελλδος».

Αυτς εναι ο συγκλονιστικς κδικας βσει του οποου αποκρυπτογραφεται η εθνικ ζω των ολιγριθμων κατοκων, οι οποοι υπρξαν στην μεγστη πλειοψηφα τους, νθερμοι υποστηρικτς της Επανστασης και ιδρυτικ και εξχοντα μλη της ΕΟΚΑ. Και σο και να διστζω συναισθανμενη την ταπεινοφροσνη και την σεμντητα σας, τιμμενοι  Αγωνιστς του Αγου Μμαντος,  δεν μπορ να αποφγω τους διθυρμβους, που προρχονται απ τον σμφυτο ενθουσιασμ και την περηφνια  μου για  τους αγνες σας και την συμμετοχ σας στο νοπλο κνημα. 

Καθοριστικ ρλο στην Οργνωση του Κινματος στον γιο Μμα, αλλ και στην ευρτερη περιοχ Πιτσιλις, Αμιντου, Σολις, διαδραμτισε  ο Διδσκαλος του Γνους, ο συγχωριανς μας Νικλας Χατζηκωστς, που  ντας  νας φλογερς πατριτης, μεταλαμπδευσε στις ψυχς των Ελληνοπαδων την ενραση για την επικεμενη Επανσταση.

πως λγει ανμεσα σε λλα,  ο λγιος και ευπατρδης γιος του,  Γεργιος Χατζηκωστς: ... " Ο Νικλας Χατζηκωστς ανκε στην γενι των δασκλων της Κπρου που πρσφεραν πολλ και πραν ελχιστα. Που εδαν το εκπαιδευτικ τους ργο μνο ως αποστολ, ως δεδομνη οφειλ στον πολλαπλς χειμαζμενο Κυπριακ λα, μσα σε καιρος απεργραπτα χαλεπος…"

Πρωτεργτης του Αγνα υπρξε ο Νικλας Αβραμ, που  μαθε λγα κολλυβογρμματα, απ μνος του, σα-σα για να συλλαβζει τις αρδες του Μακρυγιννη και της Ελληνικς ιστορας, και ταν εργτης στο μεταλλεο του Αμιντου, στο μεγλο καμνι της εποχς,  που ζοσε, πως λοι οι Αμιαντωρχοι, σε μια καλβα. Χωρς να χει πει ποτ στο σχολεο, τα λγα του γρμματα σαν  αρκετ για να καταγρψει γλαφυρ, με ευφυ και ευρηματικ τρπο τις προσπθειες του, για την οργνωση του επαναστατικο κινματος στην περιοχ. ντας ο διος συνδικαλιστς στις λεγμενες «νες συντεχνες», εχε το χρισμα της προσπλασης των ανθρπων μσω της διαπροσωπικς επαφς και της φιλας. Υπρξε ο μεγαλτερος στρατολγος της ΕΟΚΑ.

Η συνντηση του Ελληνολτρη λογοτχνη, συγγραφα και νθερμου πατριτη Νικλα Χατζηκωστ, με την τραχι και ακατργαστη αλλ ωστσο ποιητικ και ατθαση φυσιογνωμα του γρο Αβρμη, δημιοργησε το εκρηκτικ μεγμα της δικς μας Επανστασης.

Ο Νικλας Χατζηκωστς φερε σε επαφ τον Νικλα Αβραμ, τον Αβρμη Αβδλλα,  με τον  Ανδρα Αζνα, στεν συνεργτη του Αρχιεπισκπου Μακαρου και του Στρατηγο Γεωργου Γρβα, Διγεν.

Ο Χ. Χαραλαμπδης στο «Λκνο της Λευτερις», καταγρφει συγκλονιστικς λεπτομρειες απ την  στρατολγηση των φλογερν και εχμυθων πατριωτν, που σαν τοιμοι να θυσιαστον πολεμντας για την απελευθρωση. Περιγρφει επσης, με την δημδη αμεστητα του προφορικο λγου, πως αυτς απομαγνητοφωνεται  απ μπειρους δημοσιογρφους, λεπτομρειες πως  η κατασκευ κρυψνων για την απκρυψη του οπλισμο που ερχταν απ την Αθνα κατασκευαζταν επιτπου, οι δυσκολες της επεξεργασας του αρχγονου υλικο και της στρατολγησης χωρικν που δεν εχαν καμα στρατιωτικ εκπαδευση, η καθοδγηση των στρατευομνων  νων και νεανδων και η κατταξη τους σε ομδες.

Ο γιος Μμας υπρξε να απ τα 2 σημεα που χρησιμοποησαν οι συνεργτες του Διγεν ως επκεντρα των προσπαθειν τους και της εν εξελξει συνωμοσας. Το χωρι μας ταν το λημρι διασνδεσης των ανταρτικν ομδων Αγου Μμαντος- Κτω Αμιντου-  Πνω Αμιντου και Κακοπετρις. Ανμεσα στους οπλαρχηγος της περιοχς συγκαταλγονται οι γενναοι Γρηγρης Αυξεντου και Στυλιανς Λνας. Στο χωρι εφαρμστηκαν οι πρτοι συνωμοτικο, και σε πολλς περιπτσεις αφελες καννες, που σχυσαν την εποχ της ΕΟΚΑ και σε τοτο το γαλνιο και ειρηνικ τοπο δρασαν σημαντικς μορφς του Αγνα. Η  συμμετοχ των χωρικν ταν μαζικ, ταν πνδημη, ειδικ στην παθητικ αντσταση.

Οι Αγιομαμτες  γνριζαν και  προσττευαν τα νοπλα τμματα, την εμπροσθοφυλακ. σοι  σαν μυημνοι κοινωνοσαν των αχρντων μυστηρων της σιωπς.

Ο αγωνιστς Ανδρας Αζνας, που νυμφεθηκε στον γιο Μμα, Αγιομαμτισσα, μσα στο σγγραμμα του «Πενντα χρνια σιωπς-η ρα της αλθειας», περιγρφει  την φιξη του Αρχηγο Διγεν, την μεταφορ του στην Λευκωσα και την μεταφορ του συνεργτη του Σωκρτη Λοζδη στον γιο Μμα, που τον παρδωσε στον Αβρμη και στον Παπ-Μελ για να συντονσει την δρση των πυρνων και να προχωρσει στην στρατιωτικ εκπαδευσης των Ελληνοπαδων. Περιγρφει επσης την ιστορικς σημασας επσκεψη του Διγεν στο ξωκλσι μας, του Αγου Γεωργου στο Φοινκι, που αποφασσθηκε  το νομα της Οργνωσης: ΕΟΚΑ.

Στο χωρι μας η Ιστορα κατγραψε στας δλτους της, σελδες ηρωισμο, αυτοθυσας, αυταπρνησης. Ο Πρωτομρτυρας της αγχνης Ανδρας Δημητρου, ο ρωας Μιχαλ Κουκκς, η  δρση των νων νοπλων, -σαμποτρ  και ανταρτν-, η πολτιμη δρση  που ανπτυξαν τα κοριτσπουλα της ΟΧΕΝ, οι αμπελουργο και ξωμχοι που μετατρπηκαν ξαφνικ σε μεγλους  συνωμτες, η δρση των ιερων Παπ Μιχαλη, Παπ Μελ,  Παπ-Ηρδοτου, Παπ Μιρτ, αποτελον υπερκσμιες αναφορς ενς κσμου που ζει μσα μας και πρπει να ζσει και μσα στις ψυχς των απογνων μας.

Απ τα κρησφγετα του ΑΗ ΜΑΜΑ και ειδικ απ τα κρησφγετα  στο σπτι του Πανα Ππαρλα,  και της Αθηνς Κουκκ, πρασαν μορφς πως ο Γρηγρης Αυξεντου, ο Μιχαλ Γιωργλλας, ο Δημητρκης Χριστοδολου, ο Ευαγρας Παπαχριστοφρου, ο Στυλλς ο Λνας, ο Σωτρης Τσαγκρης  και πολλο λλοι λεβντες της ΕΟΚΑ, εν οι γγλοι καναν συχν επιδρομς σε "ποπτα" σπτια και συνελμβαναν τους χωρικος.

Τα βασανιστικ κρφιου και η μετατροπ ανοικτν χρων μσα στο χωρι σε στρατπεδα συγκντρωσης, οι συλλψεις αγωνιστν και η δημσια διαπμπευση τους απ τους γγλους,  η μεταφορ τους στα κολαστρια,  στα  Νταχου των Πλατρν, της Κοκκινοτρεμιθις  και της Πλας, δνουν το στγμα της συλλογικτητας του αγνα και της πνδημης συμμετοχς σ αυτν.

Σμερα ανογουμε το υποθηκοφυλακεο της ιστορας, αψευδ μρτυρα της πστης αυτν των ορεσιβων χωρικν και της προσλωσης τους μχρι θαντου στο ιδανικ της νωσης με την Ελλδα. Τιμομε σους ζουν,   μνημονεουμε σους φυγαν.

Υπρχουν πμπολλες μαρτυρες ηρωικν μορφν του Αγου Μμαντος, αλλ και σημαντικς αναφορς σε μορφς που χουν φγει. λλωστε εναι γνωστ πως ταν ο Διγενς αποφσισε την συμμετοχ γυναικν στα νοπλα ανταρτικ τμματα, η πρτη ενργεια γινε προ τις γυνακες του η Μμα. 

‘πως εναι γνωστν, προς το τλος του 1958, φυγαν  απ την Στρατιωτικ Σχολ των Ευελπδων, λοι οι Κπριοι Ευλπιδες, και λθαν  στην Κπρο για να αγωνισθον με την ΕΟΚΑ ως απλο αντρτες. Ανμεσα τους οι Ανδρας Αυγουστς, τελευταος τομερχης Πιτσιλις, που ανλαβε δρση απ τον γιο Μμα, ο ρωας  Τσος Μρκου, εν λλοι πως ο Στρατηγς Λουκς Αυγουστδης, ο Τομερχης Ρνος Κυριακδης,  ο Γιργος Παλαιολγος δρασαν στον γιο Μμα.

Η καταγραφ των ηρωικν πρξεων λων αυτν που χουν φγει, αλλ και λων σοι εναι σμερα μαζ μας και τους τιμομε, εναι να ανεκτμητο θησαρισμα γνσεων, να ενδελεχς  ερνισμα σκψεων και σοφας.

Αποδεικνουν τι  η εθνικ συνεδηση του λαο, «δεν ταν κατ βση ελληνικ», πως δλωσε νας πρεδρος της δημοκρατας,  αλλ ακραιφνς Ελληνικ. Και παραμνει ακραιφνς Ελληνικ. Κατ συνπιαν, αυτς ο λας, δεν θα δεχθε καμι λση η οποα θα χει ως ρτρα εφαρμογς της,  την απεμπληση της Ελληνικτητας των Κυπρων.

Εμες, παραμνουμε αθερπευτα ρομαντικο βινοντας το απλυτο της εφηβεας αυτο του Λαο, υπερασπιζμενοι την  αξιοπρπεια μας και την  ιστορικ  μνμη. Που εναι καταγεγραμμνη στους τοχους του ΑΗ ΜΑΜΑ,  σε εκκλησις και σκολει και πρωτστως στις καρδις των ανθρπων με ξεθωριασμνη μπογι και αχν γρμματα: ΖΗΤΩ Η ΕΝΩΣΙΣ.

Σμερα πολλο  διαβρνουν το εθνικ και ηθικ κεφλαιο που μας κατλειπαν ως Ιερν Παρακαταθκη, η γενι του Αγνα και λες οι προηγομενες γενις. Επιχειρον να  εξανεμσουν το ιδεολογικ κεφλαιο της μετρης φιλοπατρας, της μχρι θαντου προσλωσης στα ιδανικ της ελευθερας και των ανθρωπνων δικαιωμτων και της αυτοδιθεσης των λαν και να το παρουσισουν ως εθνικιστικ, σοβινιστικ και ρατσιστικ παρκρουση. Επιχειρον να μας μετατρψουν σε να χρωμο αταυτοποητο συνονθλευμα φυλν, που μη χοντας ρζες,  κυλει ανερμτιστο. τι ακριβς μας επε και ο Μπαγς, πριν τον κλεσουν στη φυλακ για κλεψις και απτες : τι εμαστε φυλ.

Και εμες του απαντσαμε:  ναι εμαστε φυλ,  συντζαιρη του κσμου.

Κυρες και κριοι, επιχειρον  να γλυκνουν την θλασσα με νερ μισ δρμι, επιχειρον να ξεκνουν τις ψυχς χωρς να γνωρζουν πως δεν ξεγνονται οι ψυχς. Η αψευδς μαρτυρα απ την ηρωικ δρση μιας μικρς ορεινς κοιντητος που δωσε τα καλτερα παιδι της στον αγνα της λευτερις, θτει τα πργματα στη σωστ τους δισταση και αναδεικνει την παρακμ και την διαχρονικ ενδοτικτητα εκενων που μας   φεραν στο σημεριν κατντημα.

Ο γιος Μμας ταν  απ αινων  το μυστικ και   μωμο μετερζι ενς αγνα για την διατρηση της ελληνικτητας του νησιο,  στλνοντας σε λα τα μρη της Κπρου δασκλους και παπδες που  δδασκαν στους Ελληνπαιδες την Ιστορα τους.

Αποδεικνει τι η καταλυτικ δρση που ασκε η ποηση των αναλφβητων στην συγγραφ της ιστορας εναι αττητη,  πως στρατηγικ αττητη ταν και η μικρ οργνωση των ανταρτν της ΕΟΚΑ ναντι της  πανσχυρης βρετανικς αυτοκρατορας. Ο γιος Μμας, εναι να χωρι που η υψηλτερη κορυφ του παρνει το νομα της απ τον Ζλογγο και η δετερη υψηλτερη απ τον Δα.

Μπως εναι τυχαα λα τοτα, μπως εναι η ιστορα των Ελλνων καταγεγραμμνη στην κθε πτρα στο χωρι μας;

Αγωνιστς της ΕΟΚΑ, η Πατρς ευγνωμονοσα σας προσφρει κλδον γεραρς δφνης και ταπειν γονατζει εμπρς σας.

 

 

 
   
 
 
 
     
   
:
  :